Perplexity, aynı soruyu Claude, GPT-5.2 ve Gemini’ye eş zamanlı sorarak birleşik yanıt üreten Model Council’ı çıkardı. Tek AI modeline bağımlılık riski, Türkiye’nin %94 ChatGPT bağımlılığıyla nasıl örtüşüyor ve girişimciler çoklu model stratejisini neden benimsemeli?
Bir soru sorayım: Şirketinizin kritik bir kararı için yapay zekaya danışsanız ve o size yanlış cevap verse ne olur? Bütçe planlaması yanlış gider. Rakip analizi eksik kalır. Yatırım kararı hatalı çıkar.
Peki ya aynı soruyu üç farklı yapay zekaya sorsanız ve cevapları karşılaştırsanız?
İşte Perplexity tam olarak bunu yapıyor.
5 Şubat 2026’da duyurulan Model Council özelliği, yapay zeka dünyasında sessiz ama çok önemli bir değişimin habercisi. Tek bir modele güvenme devri kapanıyor. Çoklu model stratejisi artık bir lüks değil, zorunluluk haline geliyor.
Her AI Modelinin Kör Noktası Var
Önce temel bir gerçeği kabul edelim: Dünyanın en gelişmiş yapay zeka modeli bile yanılabilir. Bağlamı kaçırabilir, belirli bir bakış açısına eğilebilir veya bilgi boşluklarını son derece özgüvenli tahminlerle doldurabilir.
Bu sadece benim söylediğim bir şey değil. Perplexity’nin kendi açıklamasında şöyle diyor: “Her AI modelinin kör noktaları var. Bağlamı gözden kaçırabilir, belirli perspektiflere eğilebilir veya boşlukları güvenli tahminlerle doldurabilir.”
Düşünün: Bir doktora gidiyorsunuz, size bir teşhis koyuyor. İkinci bir doktora danışıyorsunuz, farklı bir şey söylüyor. Ne yaparsınız? Üçüncüye de sorarsınız. Yapay zekada da aynı mantık geçerli.
Kodlama görevlerinde en iyi performansı gösteren model, araştırma veya yaratıcı iş için en uygun olmayabilir. Perplexity’nin verileri de bunu doğruluyor: Model performansı farklı görev türlerinde ciddi şekilde değişiyor.
Model Council Nasıl Çalışıyor?
Sistem oldukça zarif tasarlanmış. Bir soru soruyorsunuz. Bu soru eş zamanlı olarak üç farklı frontier modele gidiyor. Şu an desteklenen modeller arasında Claude Opus 4.6, GPT-5.2 ve Gemini 3 Pro var.
Üç model bağımsız şekilde yanıt üretiyor. Ardından bir sentezleyici model devreye giriyor: Yanıtları inceliyor, çakışmaları çözümlüyor ve size birleşik bir cevap sunuyor. Hangi konularda modeller hemfikir, hangi konularda ayrışıyorlar, her bir modelin benzersiz katkısı ne, bunları tek bir ekranda görüyorsunuz.
Modeller aynı şeyi söylüyorsa hızla ileri gidebilirsiniz. Farklı şeyler söylüyorsa, daha derine inmeniz gerektiğini bilirsiniz. Her iki durumda da tek modele körü körüne güvenmekten çok daha güvenli bir karar veriyorsunuz.
Özelliği şimdilik sadece Perplexity Max aboneleri kullanabiliyor ve yalnızca web üzerinden erişiliyor. Ama burada önemli olan ürünün kendisi değil, arkasındaki felsefeyi anlamak.
Türkiye’nin %94 ChatGPT Bağımlılığıyla Bağlantı
Bu köşede daha önce yazdığım “Türkiye Yapay Zeka Trafiğinde Dünya Birincisi: Ama Bir Sorun Var” başlıklı yazıyı hatırlayan okuyucularımız vardır. Digital 2026 raporuna göre Türkiye, yapay zeka trafiğinin yüzde 94,49’unu tek bir platformdan alıyor: ChatGPT.
Global ortalama yüzde 80,92 iken biz yüzde 94,49’dayız. Claude, Gemini, Perplexity, DeepSeek… Hepsi marjinal kalmış durumda.
Şimdi burada bir paralellik kurmak istiyorum. Perplexity’nin Model Council’ı bize şunu söylüyor: Tek bir modele güvenmek riskli. Peki biz ülke olarak ne yapıyoruz? Bütün yumurtalarımızı tek bir sepete koyuyoruz.
Bu sadece bireysel kullanıcılar için değil, girişimciler ve şirketler için de geçerli. API entegrasyonlarını sadece OpenAI üzerine kuran bir startup, yarın fiyat politikası değiştiğinde ne yapacak? Alternatif modellerin güçlü yönlerinden nasıl faydalanacak?
Girişimciler İçin Çoklu Model Stratejisi
Perplexity’nin hamlesi aslında daha büyük bir trendin parçası. IBM’in araştırmacıları 2026’yı “frontier modeller ile verimli modellerin yarışı” yılı olarak tanımlıyor. Artık tek bir süper model yerine, farklı görevlere optimize edilmiş küçük ve uzman modellerin birlikte çalıştığı bir dünyaya geçiyoruz.
Girişimciler için bunun pratik anlamı şu: Ürününüzde veya iş süreçlerinizde yapay zeka kullanıyorsanız, tek bir sağlayıcıya bağlanmayın. Kodlama için bir model, müşteri iletişimi için başka bir model, veri analizi için üçüncü bir model kullanabilirsiniz. Model Context Protocol (MCP) gibi standartlar sayesinde farklı modelleri ve araçları birbirine bağlamak artık çok daha kolay.
Anthropic’in geliştirdiği MCP, “yapay zeka için USB-C” olarak tanımlanıyor. Farklı AI modellerini veritabanlarına, arama motorlarına ve API’lara bağlayan bu protokol hızla endüstri standardı haline geliyor. OpenAI ve Microsoft bile MCP’yi benimsedi. Anthropic de bu protokolü Linux Foundation’a bağışladı.
Sonuç: Tek Model Devri Kapanıyor
Perplexity’nin Model Council’ı küçük bir ürün güncellemesi gibi görünebilir. Ama arkasındaki mesaj büyük: Tek bir yapay zekaya güvenmek artık yeterli değil.
Bireysel kullanıcılar için bu, farklı platformları denemeyi öğrenmek demek. Girişimciler için, ürün mimarisini çoklu model destekleyecek şekilde kurmak demek. Şirketler için, AI stratejisini tek sağlayıcıya bağlamamak demek.
Türkiye olarak zaten yüzde 94,49’luk bir tek platforma bağımlılığımız var. Bu bağımlılığı kırmak sadece bireysel bir tercih değil, stratejik bir zorunluluk.
Yarış henüz bitmedi. Ama kurallar değişiyor. Ve kuralları anlayanlar, oyunu kazanır.
Ertuğrul Akben
Yapay Zeka & Sistem Stratejisti | Yatırımcı | Dijital Medya Uzmanı
ertugrulakben.com
Spor Editörü
Cenk Demir, Bihaber.tr’nin spor editörü olarak, geniş spor bilgisi ve yılların getirdiği tecrübe ile spor dünyasındaki en güncel gelişmeleri ve önemli olayları takip eder. Futbol, basketbol, tenis ve diğer spor dallarında derinlemesine analizler ve canlı yorumlarla, spor severlere kapsamlı ve heyecan verici içerikler sunar. Cenk’in detaylı analizleri ve enerjik yazı tarzı, Bihaber.tr’yi spor haberlerinde öne çıkan bir platform haline getirir.
